Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thông qua các Văn kiện và Nghị quyết quan trọng, xác lập định hướng phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Một đặc điểm nổi bật của nhiệm kỳ này là yêu cầu đặc biệt nhấn mạnh việc tổ chức thực hiện, coi đây là khâu quyết định để các chủ trương lớn của Đại hội đi vào cuộc sống. Trong bối cảnh đó, vấn đề chuyển hóa các định hướng chiến lược trong Văn kiện thành chương trình hành động, đề án, dự án và cơ chế thực thi cụ thể trở thành nội dung trọng tâm của quá trình triển khai Nghị quyết Đại hội.
Trong truyền thống lãnh đạo của Đảng, Văn kiện Đại hội luôn đóng vai trò là cơ sở định hướng chiến lược, còn các chương trình hành động là công cụ để cụ thể hóa và tổ chức thực hiện. Tuy nhiên, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa chủ trương và tổ chức thực hiện được nhấn mạnh mạnh mẽ hơn. Điều này phản ánh sự phát triển trong tư duy lãnh đạo, khi khoảng cách giữa hoạch định và triển khai được đặt vào trung tâm của cải cách quản trị quốc gia.
Một điểm đáng chú ý là Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV không chỉ xác định mục tiêu và nhiệm vụ lớn, mà còn đặt ra yêu cầu về lộ trình, nguồn lực và cơ chế tổ chức thực hiện. Chủ trương không dừng lại ở định hướng, mà được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với các công cụ triển khai. Đây là sự chuyển biến từ tư duy “đề ra mục tiêu” sang tư duy “thiết kế con đường thực hiện mục tiêu”, phù hợp với yêu cầu quản trị hiện đại trong Nhà nước pháp quyền.
Trong quá trình chuyển hóa chủ trương thành hành động, chương trình hành động giữ vai trò như một cầu nối giữa Văn kiện và thực tiễn quản lý, điều hành. Chương trình hành động cụ thể hóa các mục tiêu chiến lược thành nhóm nhiệm vụ, giải pháp, xác định thứ tự ưu tiên, phân công trách nhiệm và mốc thời gian triển khai. Cách tiếp cận này giúp các cấp, các ngành chủ động chuẩn bị điều kiện thực hiện ngay sau Đại hội, giảm độ trễ chính sách và nâng cao tính kịp thời của các quyết sách.
Bên cạnh chương trình hành động tổng thể, các đề án, dự án và cơ chế chính sách cụ thể là công cụ quan trọng để triển khai từng lĩnh vực, từng trụ cột phát triển. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV đã xác lập các trục chiến lược như đột phá thể chế, phát triển nguồn nhân lực, hạ tầng hiện đại, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Mỗi trục chiến lược này đòi hỏi hệ thống đề án và dự án cụ thể, gắn với nguồn lực, cơ chế phối hợp và khung pháp lý tương ứng.
Trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, quá trình chuyển hóa chủ trương thành chương trình hành động và đề án thực thi phải được đặt trong khuôn khổ pháp luật. Pháp luật đóng vai trò thiết lập cơ sở pháp lý cho việc phân công thẩm quyền, điều phối nguồn lực, kiểm soát quyền lực và bảo đảm trách nhiệm giải trình. Do đó, việc triển khai Nghị quyết Đại hội không chỉ là vấn đề tổ chức, mà còn là quá trình thể chế hóa các chủ trương thành quy phạm pháp luật và cơ chế vận hành cụ thể.
Cách tiếp cận này cho thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa lãnh đạo chính trị và quản trị pháp quyền. Đảng đề ra đường lối, Nhà nước thể chế hóa bằng pháp luật và tổ chức thực hiện thông qua bộ máy hành chính, tư pháp và các thiết chế khác. Chuyển hóa chủ trương thành hành động vì vậy là một quá trình đa tầng, đòi hỏi sự phối hợp giữa hệ thống chính trị, hệ thống pháp luật và hệ thống quản trị công.
Một nội dung quan trọng của quá trình này là thiết lập cơ chế giám sát, đánh giá và điều chỉnh chính sách. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV nhấn mạnh yêu cầu theo dõi, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết, coi đây là khâu không thể tách rời của tổ chức thực hiện. Các chương trình hành động, đề án và dự án phải gắn với hệ thống chỉ tiêu, tiêu chí đánh giá và cơ chế phản hồi, qua đó bảo đảm khả năng điều chỉnh linh hoạt khi bối cảnh thay đổi.
Từ góc độ quản trị, việc chuyển hóa chủ trương thành chương trình và cơ chế thực thi phản ánh yêu cầu quản trị dựa trên kết quả. Các mục tiêu phát triển không chỉ được xác định ở tầm chiến lược, mà phải được cụ thể hóa thành kết quả đo lường được, gắn với trách nhiệm của từng cấp, từng ngành và từng chủ thể thực thi. Đây là cách tiếp cận phù hợp với xu hướng quản trị công hiện đại, trong đó hiệu quả và trách nhiệm giải trình trở thành chuẩn mực trung tâm.
Trong lĩnh vực xây dựng Nhà nước pháp quyền, quá trình chuyển hóa này cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện thể chế tổ chức thực hiện pháp luật. Các chương trình hành động phải được thiết kế trong mối quan hệ với cải cách lập pháp, hành pháp và tư pháp, bảo đảm sự thống nhất giữa quy định pháp luật và thực tiễn triển khai. Khoảng cách giữa quy định và thực thi được xác định là một thách thức lớn, đòi hỏi các cơ chế phối hợp liên ngành, liên cấp và cơ chế kiểm soát quyền lực hiệu quả.
Đối với công tác đào tạo và nghiên cứu pháp luật, nội dung chuyển hóa chủ trương thành hành động mở ra một không gian học thuật quan trọng. Nghiên cứu không chỉ tập trung vào nội dung chính sách, mà còn phân tích cơ chế thiết kế và tổ chức thực hiện chính sách trong khuôn khổ pháp luật. Các vấn đề như đánh giá tác động chính sách, thiết kế thể chế, phân công thẩm quyền, cơ chế phối hợp và kiểm soát quyền lực trở thành những chủ đề nghiên cứu trọng tâm trong khoa học pháp lý và khoa học chính sách.
Trong môi trường đào tạo luật, việc tiếp cận Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV từ góc độ tổ chức thực hiện giúp người học hiểu rõ hơn cách thức chuyển hóa chủ trương chính trị thành quy phạm pháp luật và cơ chế vận hành. Điều này góp phần hình thành tư duy pháp lý gắn với quản trị, thay vì tiếp cận pháp luật thuần túy ở bình diện kỹ thuật. Người học có điều kiện tiếp cận pháp luật như một công cụ chính sách và quản trị phát triển, phù hợp với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền hiện đại.
Hoạt động nghiên cứu tại các cơ sở đào tạo luật, trong đó có Trường Đại học Luật TP.HCM, có thể đóng góp vào quá trình này thông qua việc phân tích các mô hình tổ chức thực hiện chính sách, đánh giá hiệu quả cơ chế pháp lý và đề xuất giải pháp hoàn thiện thể chế. Các nghiên cứu về tổ chức thực hiện pháp luật, cải cách hành chính, kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình cung cấp luận cứ khoa học cho việc triển khai Nghị quyết Đại hội trong thực tiễn.
Trong tiến trình tổng kết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, có thể thấy rõ rằng yêu cầu chuyển hóa chủ trương thành chương trình hành động và cơ chế thực thi là một trong những điểm nhấn quan trọng của nhiệm kỳ mới. Chủ trương chỉ thực sự có ý nghĩa khi được triển khai hiệu quả trong đời sống xã hội, và tổ chức thực hiện được coi là khâu then chốt quyết định thành công của đường lối phát triển.
Nhìn tổng thể, quá trình chuyển hóa các nội dung của Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV thành chương trình hành động, đề án, dự án và cơ chế thực thi cụ thể phản ánh bước phát triển trong tư duy lãnh đạo và quản trị của Đảng và Nhà nước. Đây là biểu hiện của cách tiếp cận lấy thực tiễn làm thước đo, lấy hiệu quả thực thi làm tiêu chí đánh giá chất lượng lãnh đạo và cầm quyền. Chính cách tiếp cận này tạo nền tảng để các quyết sách chiến lược của Đại hội được triển khai đồng bộ, kịp thời và hiệu quả, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong giai đoạn mới.
Thực hiện: Phòng Truyền thông và QHDN
-----
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH (ULAW)
Hotline: (028) 39400.989 – 1900.5555.14 – Zalo: 0879.555.514
Website: https://hcmulaw.edu.vn/
Chuyên trang 50 năm: https://50years.hcmulaw.edu.vn/
Fanpage: https://www.facebook.com/hcmulaw/
Youtbe: https://www.youtube.com/@ulawhcm
TikTok: https://www.tiktok.com/@ulawtv
#50NamTruyenThong #30NamMangTenTruong #VungBuocVuonTam #ULAW50 #KỷNiệm50Năm #TrườngĐạiHọcLuậtTPHCM #ULAW #VữngTruyềnThốngSángTươngLai #ULAW #ĐạiHọcLuậtThànhphốHồChíMinh