Một điểm đổi mới đáng chú ý trong quá trình chuẩn bị văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là việc đưa yêu cầu xây dựng Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết vào ngay trong tổng thể dự thảo văn kiện, thay vì chỉ triển khai sau Đại hội như thông lệ trước đây. Cách tiếp cận này thể hiện sự chuyển dịch rõ rệt trong tư duy xây dựng chủ trương, khi trọng tâm không chỉ dừng ở việc xác lập mục tiêu, phương hướng, mà còn hướng tới khả năng tổ chức thực hiện và hiệu quả vận hành trong thực tiễn.
Trong các nhiệm kỳ trước, Chương trình hành động thường được xây dựng sau khi Nghị quyết Đại hội được thông qua. Quy trình này giúp các cấp, các ngành có thêm thời gian nghiên cứu, nhưng trên thực tế cũng tạo ra độ trễ nhất định giữa hoạch định và triển khai, làm chậm quá trình cụ thể hóa chủ trương trong bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh và linh hoạt ngày càng cao.
Việc đặt Chương trình hành động song hành với dự thảo văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV cho thấy yêu cầu mới trong chuẩn bị chủ trương. Ngay từ khâu xây dựng văn kiện, các vấn đề về phương thức triển khai, chủ thể chịu trách nhiệm, lộ trình thực hiện và điều kiện bảo đảm đã được đặt ra đồng thời. Cách làm này giúp các mục tiêu, nhiệm vụ lớn được xác định sát với năng lực thực tế, hạn chế nguy cơ khoảng cách giữa chủ trương và hành động.
Cách tiếp cận mới cũng làm rõ hơn mối liên hệ giữa định hướng chiến lược và tổ chức thực hiện. Văn kiện Đại hội không chỉ xác định “làm gì” mà từng bước gợi mở “làm như thế nào”. Đối với những lĩnh vực đòi hỏi sự phối hợp của nhiều cấp, nhiều ngành, việc hình dung sớm Chương trình hành động giúp các giải pháp được thiết kế đồng bộ, hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc thiếu kết nối trong triển khai.
Hiệu quả trực tiếp của việc gắn Chương trình hành động với văn kiện ngay từ đầu là nâng cao tính khả thi của Nghị quyết Đại hội. Khi các nội dung hành động được dự liệu sớm, vai trò của từng chủ thể được xác định rõ ràng hơn, thứ tự ưu tiên trong triển khai được sắp xếp hợp lý hơn. Điều này tạo điều kiện để các cấp, các ngành chủ động chuẩn bị điều kiện thực hiện ngay sau Đại hội, thay vì chờ đợi quá trình cụ thể hóa kéo dài.
Sự thay đổi trong cách chuẩn bị chủ trương cũng tác động đến phương thức tổ chức, điều hành và giám sát thực hiện Nghị quyết. Khi mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp đã được đặt trong một khung hành động dự kiến, hệ thống chỉ tiêu, tiến độ và cơ chế kiểm tra không còn là phần bổ sung về sau, mà trở thành một bộ phận của thiết kế chính sách. Nhờ đó, việc theo dõi, đánh giá và điều chỉnh quá trình thực hiện có cơ sở rõ ràng và chủ động hơn.
Xét trên bình diện thể chế, cách làm này cho thấy pháp luật được sử dụng như công cụ trung tâm để tổ chức thực hiện chủ trương. Pháp luật không chỉ ghi nhận quyết định chính trị, mà còn thiết lập trật tự triển khai thông qua phân định thẩm quyền, xác lập trách nhiệm và điều phối hoạt động giữa các chủ thể. Khi yêu cầu tổ chức thực hiện được tính đến ngay từ đầu, nhu cầu hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và nâng cao chất lượng thi hành pháp luật cũng được đặt ra sớm và cụ thể hơn.
Từ đó, yêu cầu đối với đội ngũ nhân lực pháp luật có sự chuyển biến rõ rệt. Cán bộ pháp luật không chỉ cần nắm vững quy định hiện hành, mà còn phải có khả năng tham gia cụ thể hóa chủ trương, đánh giá tác động chính sách và hỗ trợ tổ chức thực hiện trong thực tiễn. Đây là bước tiến trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, khi năng lực thực thi được đặt ngang tầm với năng lực xây dựng thể chế.
Trong đào tạo luật, việc gắn kết chặt chẽ giữa chủ trương và hành động cần được coi là nội dung trọng tâm. Nghiên cứu văn kiện Đại hội không chỉ nhằm làm rõ các quyết sách lớn, mà còn hướng tới phân tích cách các quyết sách đó được chuyển hóa thành cơ chế tổ chức thực hiện cụ thể. Cách tiếp cận này giúp người học hình thành tư duy chính sách và khả năng vận dụng pháp luật trong quản trị nhà nước.
Đối với Trường Đại học Luật TP.HCM, yêu cầu này được thể hiện thông qua định hướng gắn đào tạo và nghiên cứu với các vấn đề thực tiễn của tổ chức thực hiện pháp luật và chính sách công. Việc phân tích các điểm mới của văn kiện Đại hội, trong đó có cách thức gắn Chương trình hành động với chủ trương ngay từ khâu chuẩn bị, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu, đồng thời chuẩn bị đội ngũ nhân lực pháp luật có tư duy quản trị và năng lực tham gia trực tiếp vào quá trình vận hành Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Thực hiện: Phòng Truyền thông và QHDN
-----
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH (ULAW)
Hotline: (028) 39400.989 – 1900.5555.14 – Zalo: 0879.555.514
Website: https://hcmulaw.edu.vn/
Chuyên trang 50 năm: https://50years.hcmulaw.edu.vn/
Fanpage: https://www.facebook.com/hcmulaw/
Youtbe: https://www.youtube.com/@ulawhcm
TikTok: https://www.tiktok.com/@ulawtv
#50NamTruyenThong #30NamMangTenTruong #VungBuocVuonTam #ULAW50 #KỷNiệm50Năm #TrườngĐạiHọcLuậtTPHCM #ULAW #VữngTruyềnThốngSángTươngLai #ULAW #ĐạiHọcLuậtThànhphốHồChíMinh