Ngày 25/9/2026, tại Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội thảo lấy ý kiến về kết quả Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Hội thảo do bà Mai Thị Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Giáo dục và Đào tạo và PGS.TS. Trần Việt Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP.HCM đồng chủ trì, với sự tham dự của lãnh đạo các vụ, cục thuộc Bộ; đại diện các sở giáo dục và đào tạo, cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng cùng các đại biểu liên quan.
Toàn cảnh hội thảo
Hội thảo diễn ra trong bối cảnh ngành Giáo dục đang đứng trước yêu cầu hoàn thiện thể chế để đáp ứng những thay đổi nhanh chóng về quản trị, tự chủ, phát triển đội ngũ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và đổi mới mô hình đào tạo. Vì vậy, cuộc tổng rà soát không dừng ở thống kê hay hệ thống hóa văn bản mà hướng tới nhận diện những quy định không còn phù hợp, thiếu thống nhất, khó thực hiện hoặc đang tạo ra điểm nghẽn đối với sự phát triển của giáo dục và đào tạo.
Hội thảo do bà Mai Thị Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Giáo dục và Đào tạo và PGS.TS. Trần Việt Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP.HCM đồng chủ trì
Theo Nghị quyết số 2092/NQ-UBTVQH15, tổng rà soát được triển khai nhằm đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống pháp luật, qua đó đề xuất giải pháp xử lý những khó khăn, vướng mắc và điểm nghẽn do quy định pháp luật gây ra. Trọng tâm rà soát là mức độ phù hợp với chủ trương của Đảng; tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, khả thi; những quy định có nhiều cách hiểu hoặc những vấn đề thực tiễn đã phát sinh nhưng chưa được pháp luật điều chỉnh.
Các đại biểu tham dự hội thảo
Phát biểu khai mạc, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Mai Thị Anh cho biết rà soát văn bản quy phạm pháp luật là công việc thường xuyên, nhưng cuộc tổng rà soát lần này có quy mô và yêu cầu đặc biệt hơn. Theo tiến độ của Ban Chỉ đạo Trung ương, các ngành, lĩnh vực phải hoàn thiện hồ sơ trước ngày 30/9; vì vậy, việc lấy ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan quản lý và các chủ thể trực tiếp thực thi chính sách là bước quan trọng để kiểm chứng và hoàn thiện kết quả rà soát.
Vụ trưởng Vụ Pháp chế Mai Thị Anh phát biểu tại hội thảo
Theo bà Mai Thị Anh, đến thời điểm Hội thảo, gần 600 văn bản quy phạm pháp luật của ngành Giáo dục đã được rà soát tổng thể; đồng thời Bộ còn phối hợp rà soát các quy định giao thoa với các lĩnh vực như đầu tư, tài chính, tài sản, định mức kinh tế - kỹ thuật, lao động, đất đai. Bà đề nghị các đại biểu tập trung vào ba yêu cầu: đánh giá tính đầy đủ, chính xác của danh mục và kết quả rà soát; nhận diện cụ thể các quy định còn bất cập, mâu thuẫn, chồng chéo hoặc gây khó khăn trong thực tiễn; và đề xuất phương án xử lý có căn cứ pháp lý, cơ sở thực tiễn, tính khả thi và lộ trình rõ ràng. Đặc biệt, các kiến nghị sửa đổi phải chỉ ra được lý do và vướng mắc thực tế thay vì chỉ dừng ở nhận xét chung.
Phát biểu chào mừng, PGS.TS. Trần Việt Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP.HCM, nhấn mạnh một hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, minh bạch và có khả năng thích ứng là nền tảng quan trọng của phát triển.
PGS.TS. Trần Việt Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP.HCM phát biểu tại hội thảo
Theo PGS.TS. Trần Việt Dũng, bên cạnh góc nhìn của cơ quan quản lý và thực tiễn áp dụng pháp luật, các nhà khoa học có thể cung cấp những phân tích độc lập về hệ thống quy phạm pháp luật, khả năng vận hành và tính dự báo của chính sách. Đây cũng là trách nhiệm mà Trường Đại học Luật TP.HCM xác định đối với xã hội: không chỉ đào tạo nguồn nhân lực pháp lý mà còn tham gia nghiên cứu, phản biện chính sách và hoàn thiện pháp luật.
Trình bày Báo cáo kết quả Tổng rà soát, ông Đào Hồng Cường, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho biết Bộ đã tổng hợp 500 văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực và chưa có hiệu lực thuộc trách nhiệm tổng rà soát. Kết quả sơ bộ cho thấy 161 văn bản được đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, trong đó 46 văn bản đề xuất sửa đổi, bổ sung và 115 văn bản đề xuất thay thế toàn bộ; đồng thời đề xuất ban hành mới 25 văn bản và bãi bỏ toàn bộ 28 văn bản.
Ông Đào Hồng Cường, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ Giáo dục và Đào tạo phát biểu tại hội thảo
Đáng chú ý, 82 nội dung, quy định tại 67 văn bản được xác định không còn phù hợp với các chủ trương mới của Đảng; 182 văn bản có nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, không thống nhất hoặc không còn phù hợp; 41 văn bản có quy định chưa sát thực tiễn và 20 vấn đề chưa có quy định pháp luật điều chỉnh đầy đủ. Các nhóm vấn đề nổi bật tập trung vào chính sách đối với nhà giáo và cán bộ quản lý, phân cấp - phân quyền, quản trị cơ sở giáo dục, chuyển đổi số, dữ liệu giáo dục, tự chủ, hội nhập quốc tế và các quy định không còn phù hợp với mô hình tổ chức, quản lý mới.
Trình bày Báo cáo chuyên đề, ông Nguyễn Như Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, tập trung làm rõ mức độ thể chế hóa các chủ trương mới về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo theo Tiêu chí 1.7. Báo cáo cho thấy ở Trung ương có 6 cơ quan với 55 văn bản cần xử lý hoặc ban hành mới; ở cấp tỉnh có 18 địa phương xác định 129 văn bản cần xử lý. Phần lớn lộ trình được tập trung trong giai đoạn 2026–2027.
Ông Nguyễn Như Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế phát biểu tại hội thảo
Đặc biệt, báo cáo chuyên đề không chỉ tổng hợp số lượng văn bản mà còn đánh giá lại chất lượng và căn cứ của từng phương án xử lý. Theo đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo thống nhất với 26 nội dung tại 22 văn bản Trung ương cần sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, tập trung vào hợp tác quốc tế, chính sách học sinh - sinh viên, đội ngũ nhà giáo, giáo dục phổ thông, chuyển đổi số và yêu cầu quản trị mới. Nhiều đề xuất của các cơ quan, địa phương được yêu cầu tiếp tục làm rõ mối liên hệ giữa chủ trương cần thể chế hóa, quy định hiện hành, bất cập thực tiễn và phương án xử lý; đồng thời xác định cụ thể điều khoản cần sửa và lộ trình thực hiện, tránh sửa đổi hình thức hoặc tạo khoảng trống pháp lý.
Trong phần tham luận, trao đổi, các đại biểu tập trung phản ánh những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn áp dụng pháp luật, nổi bật ở các vấn đề về địa vị pháp lý và cơ chế tự chủ của đơn vị trực thuộc trường đại học; tuyển dụng, bố trí nhà giáo; điều kiện mở chương trình, chuẩn đào tạo; liên kết nhà trường - doanh nghiệp; cơ chế đầu tư, quản trị và chính sách đối với giáo dục nghề nghiệp ngoài công lập. Nhiều ý kiến cho rằng các điểm nghẽn hiện nay thường không nằm ở một quy định riêng lẻ mà xuất hiện tại “điểm giao” giữa nhiều hệ thống pháp luật, đòi hỏi quá trình rà soát phải được nhìn nhận theo toàn bộ chuỗi quản lý và tổ chức thực hiện.
Các đại biểu phát biểu đóng góp ý kiến tại hội thảo
Phản hồi các kiến nghị, đại diện các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ cho biết nhiều nội dung đã được đưa vào quá trình rà soát, sửa đổi và xây dựng mới hệ thống văn bản. Trọng tâm xử lý tập trung vào chính sách nhà giáo, vị trí việc làm, biên chế; hoàn thiện pháp luật về giáo dục nghề nghiệp theo hướng tăng tính mở và quyền chủ động cho cơ sở đào tạo; đồng thời tiếp tục rà soát các chính sách đối với người học để xử lý những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và thống nhất khi triển khai.
Ông Phạm Vũ Quốc Bình, Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên phát biểu tại hội thảo
Bà Nguyễn Thị Nhung, Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, Sinh viên phát biểu tại hội thảo
Bà Nguyễn Thị Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục phát biểu tại hội thảo
Kết luận Hội thảo, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Mai Thị Anh ghi nhận các ý kiến đã tập trung làm rõ tính đầy đủ, chính xác của danh mục văn bản; tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, khả thi và mức độ phù hợp với thực tiễn của các quy định hiện hành. Theo bà, các ý kiến tại Hội thảo là nguồn thông tin quan trọng để Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu và hoàn thiện Báo cáo kết quả Tổng rà soát, các báo cáo chuyên đề và tài liệu liên quan.
Bà Mai Thị Anh đề nghị các đơn vị tiếp tục phối hợp với Vụ Pháp chế, trong đó mỗi đề xuất xử lý văn bản phải xác định rõ vấn đề cần giải quyết, căn cứ pháp lý, cơ sở thực tiễn, phương án và lộ trình thực hiện. Mục tiêu sau cùng là chuyển kết quả rà soát thành những đề xuất hoàn thiện thể chế có khả năng tháo gỡ thực chất các điểm nghẽn pháp lý.
Qua đó, Hội thảo không chỉ góp phần “làm sạch” hệ thống văn bản mà còn tạo cơ sở để pháp luật giáo dục thích ứng tốt hơn với yêu cầu quản trị mới, khơi thông nguồn lực và hỗ trợ quá trình đổi mới, phát triển giáo dục trong kỷ nguyên mới.
Thực hiện: Phòng Truyền thông và Quan hệ Doanh nghiệp