Sáng 08/05/2026, tại Hội trường 5, trụ sở Hội đồng nhân dân – Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Thường trực Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học “Luật đô thị đặc biệt – đột phá thể chế cho Thành phố Hồ Chí Minh”. Hội thảo quy tụ đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân, lãnh đạo các sở, ban, ngành, đại diện doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, nghiên cứu trên cả nước tham dự.
Toàn cảnh Hội thảo
Ban chủ toạ Hội thảo
PGS.TS. Vũ Văn Nhiêm - Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Luật TP.HCM phát biểu tại Hội thảo
Trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước yêu cầu phát triển mới với vai trò là trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước, việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt được nhìn nhận không chỉ là yêu cầu mang tính thể chế mà còn là bước chuyển quan trọng nhằm tạo lập không gian phát triển dài hạn, bền vững và có tính cạnh tranh quốc tế cho Thành phố.
Ban chủ tọa Hội thảo và các đơn vị tổ chức cùng chụp ảnh lưu niệm
Phát biểu khai mạc Hội thảo, bà Nguyễn Trường Nhật Phượng – Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân TP.HCM nhấn mạnh rằng Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải kiến tạo một nền tảng thể chế mới tương xứng với vai trò đầu tàu kinh tế, trung tâm tài chính, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước. Theo bà, thực tiễn triển khai các cơ chế đặc thù thời gian qua đã mang lại nhiều kết quả tích cực, song đồng thời cũng cho thấy những giới hạn của mô hình “thí điểm”, đặc biệt về tính ổn định và khả năng giải quyết các yêu cầu phát triển mang tính dài hạn của một siêu đô thị.
Bà Nguyễn Trường Nhật Phượng – Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân TP.HCM phát biểu tại Hội thảo
Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân TP.HCM cho rằng Luật Đô thị đặc biệt không chỉ là bước hoàn thiện pháp luật mà còn phải trở thành nền tảng cho một mô hình quản trị đô thị hiện đại, linh hoạt và có tính cạnh tranh quốc tế cao hơn. Theo bà, đạo luật cần tạo ra đột phá thực chất về phân cấp, phân quyền, mở rộng không gian thể chế cho Thành phố trong các lĩnh vực huy động nguồn lực, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thu hút nhân tài, qua đó giúp Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục phát huy vai trò động lực tăng trưởng của cả nước trong giai đoạn phát triển mới.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt là nhiệm vụ mang ý nghĩa chiến lược, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Trung ương và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đối với định hướng phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới. Theo ông, Thành phố đang chịu áp lực rất lớn nhưng cũng mang theo kỳ vọng rất lớn về một đạo luật “mạnh hơn, rộng hơn và vượt trội hơn”, đủ khả năng tạo ra không gian phát triển mới cho đô thị đầu tàu của cả nước. Thành phố hiện đang phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, chuyên gia và nhà khoa học để xây dựng các cơ chế phù hợp với yêu cầu phát triển của một siêu đô thị hiện đại, từ quản trị đô thị thông minh, khai thác dữ liệu, phát triển không gian ngầm đến các cơ chế thử nghiệm chính sách và bảo vệ đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm.
Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường phát biểu tại Hội thảo
Phó Chủ tịch UBND TP.HCM cũng nhấn mạnh dự thảo Luật cần được xây dựng trên nền tảng thực tiễn của Thành phố Hồ Chí Minh, với trọng tâm là “phân quyền thực chất” gắn với cơ chế giám sát, kiểm tra và trách nhiệm giải trình rõ ràng. Theo ông, đây không chỉ là yêu cầu về hoàn thiện thể chế mà còn là cơ hội để kiến tạo một mô hình quản trị đô thị hiện đại, linh hoạt và hiệu quả hơn trong tương lai. Ông đồng thời đánh giá cao sự tham gia của các cơ quan Trung ương, địa phương, chuyên gia và nhà khoa học tại Hội thảo, qua đó góp phần hình thành những luận cứ quan trọng để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị đặc biệt cho Thành phố Hồ Chí Minh.
Phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú cho rằng trong bối cảnh yêu cầu xây dựng luật đang được đặt ra với tiến độ rất khẩn trương, cần xác định rõ định hướng xây dựng Luật Đô thị đặc biệt dành riêng cho Thành phố Hồ Chí Minh trên tinh thần “Thành phố Hồ Chí Minh vì cả nước, cả nước vì Thành phố Hồ Chí Minh”. Theo Thứ trưởng, đạo luật này phải thực sự tạo ra đột phá về thể chế và quản trị đô thị, tập trung vào các vấn đề mang tính chiến lược như phân quyền, quy hoạch, phát triển hạ tầng, huy động nguồn lực tư nhân, liên kết vùng và tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài về giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường để mở rộng không gian phát triển cho Thành phố trong giai đoạn mới.
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh cốt lõi của Luật Đô thị đặc biệt là trao quyền mạnh mẽ và thực chất hơn cho Thành phố Hồ Chí Minh, đặc biệt là nâng cao vai trò của Hội đồng nhân dân Thành phố trong việc ban hành các cơ chế, chính sách phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Đồng thời, Luật cần được thiết kế với tư duy mở, đủ dư địa để Thành phố phát huy tính chủ động trong các lĩnh vực hợp tác công tư, phát triển hạ tầng, thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và liên kết vùng. Theo ông, quá trình xây dựng luật cần có sự đồng hành chặt chẽ giữa các cơ quan Trung ương, Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân Thành phố cùng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học nhằm bảo đảm các quy định được xây dựng không chỉ đúng về pháp lý mà còn thực sự “đúng và trúng” với yêu cầu phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh trong tương lai.
Hội thảo nhận được 66 tham luận từ các chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan quản lý nhà nước, đại biểu dân cử và các cơ sở đào tạo, nghiên cứu. Ban Tổ chức đã tuyển chọn 51 bài viết chất lượng để đăng trong Kỷ yếu Hội thảo, tập trung vào nhiều nhóm vấn đề như phân cấp, phân quyền, tổ chức chính quyền đô thị, quy hoạch, tài chính – ngân sách, quản trị đô thị thông minh, thu hút nguồn lực tư nhân, cơ chế phát triển khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Các đại biểu tham dự Hội thảo
Tại Hội thảo, 4 tham luận trọng tâm được lựa chọn trình bày đã tập trung làm rõ nhiều vấn đề cốt lõi trong quá trình xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho Thành phố Hồ Chí Minh như hoàn thiện khung thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, mở rộng tính tự chủ của chính quyền đô thị, nâng cao vai trò người đứng đầu và tăng cường năng lực thực thi quản lý đô thị. Các tham luận đồng thời nhấn mạnh yêu cầu xây dựng mô hình quản trị đô thị hiện đại, linh hoạt, có khả năng cạnh tranh quốc tế; tăng cường trách nhiệm giải trình, cơ chế kiểm soát quyền lực; thúc đẩy chuyển đổi số, đô thị thông minh và hoàn thiện hệ thống quản trị phù hợp với yêu cầu phát triển của một siêu đô thị trong giai đoạn mới.
TS. Nguyễn Thị Thiện Trí - Giảng viên Khoa Luật Hành chính - Nhà nước, Trường Đại học Luật TP.HCM trình bày tham luận tại Hội thảo
TS. Trần Thị Thu Hà, Giảng viên Khoa Luật Hành chính – Nhà nước, Trường Đại học Luật TPHCM, trình bày tham luận tại Hội thảo
ThS. Lê Minh Đức – Phó Trưởng Ban Pháp chế Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh trình bày tham luận tại Hội thảo
Bên cạnh đó, Hội thảo cũng ghi nhận nhiều ý kiến tâm huyết từ các nhà khoa học, đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân; lãnh đạo các sở, ngành, doanh nghiệp và đại diện địa phương. Nhiều đề xuất quan trọng được đặt ra liên quan đến cơ chế phát triển khoa học – công nghệ, trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, thu hút đầu tư tư nhân, cơ chế thử nghiệm chính sách mới và phát huy tính tự chủ của chính quyền địa phương.
\
Đại biểu thảo luận, đóng góp ý kiến tại Hội thảo
Các ý kiến tại Hội thảo thống nhất cho rằng Luật Đô thị đặc biệt cần trở thành một đạo luật mang tính kiến tạo phát triển, tạo ra không gian thể chế đủ rộng để Thành phố Hồ Chí Minh phát huy tối đa tiềm năng, đồng thời mở đường cho mô hình quản trị đô thị hiện đại, linh hoạt và hiệu quả hơn trong tương lai.
Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Nguyễn Phương Thủy phát biểu tại Hội thảo
TS. Đặng Tất Dũng - Phó Trưởng Khoa Luật Hành chính - Nhà nước, Trường Đại học Luật TP.HCM phát biểu tại Hội thảo
TS. Phan Phương Nam - Phó Trưởng khoa Luật Thương mại, Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh phát biểu tại Hội thảo
Phát biểu kết luận Hội thảo, TS. Lê Trường Sơn – Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP.HCM khẳng định Hội thảo khoa học quốc gia “Luật đô thị đặc biệt – đột phá thể chế cho Thành phố Hồ Chí Minh” đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra và đạt được nhiều kết quả có ý nghĩa cả về học thuật lẫn thực tiễn. Thay mặt Ban Tổ chức, ông trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, quý thầy cô cùng toàn thể đại biểu đã tham dự, gửi tham luận và đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc, tâm huyết cho Hội thảo.
Theo TS. Lê Trường Sơn, tính cấp thiết của việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt đã được Trung ương xác định rõ trên cả phương diện lý luận và thực tiễn. Trên cơ sở các định hướng, chỉ đạo của lãnh đạo Trung ương và Thành phố Hồ Chí Minh, Hội thảo đã tiếp cận vấn đề một cách toàn diện, đa chiều và có chiều sâu học thuật; đồng thời đề xuất nhiều cơ chế đột phá phù hợp với vai trò của Thành phố Hồ Chí Minh với tư cách là trung tâm kinh tế, tài chính, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế của cả nước. Ông nhấn mạnh nhiều tham luận và ý kiến trao đổi tại Hội thảo đã tập trung làm rõ các vấn đề quan trọng liên quan đến mô hình quản trị đô thị đặc biệt, cơ chế phân quyền, phát triển trung tâm tài chính quốc tế, cơ chế tài chính – ngân sách, cũng như kinh nghiệm quốc tế về quản trị đô thị hiện đại.
TS. Lê Trường Sơn – Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP.HCM phát biểu tại Hội thảo
TS. Lê Trường Sơn cho biết, Ban Tổ chức sẽ nghiêm túc tổng hợp toàn bộ các tham luận, ý kiến trao đổi và đề xuất của đại biểu để gửi đến các cơ quan có thẩm quyền, phục vụ trực tiếp cho quá trình nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị đặc biệt cho Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới. Đồng thời, ông khẳng định sự phối hợp giữa Hội đồng nhân dân TP.HCM và Trường Đại học Luật TP.HCM trong tổ chức Hội thảo đã tạo nên một mô hình kết nối giàu giá trị giữa thực tiễn quản trị và chiều sâu học thuật, giữa yêu cầu phát triển của Thành phố với trách nhiệm nghiên cứu, phản biện và hiến kế chính sách của giới khoa học; qua đó mở ra nền tảng quan trọng cho các hoạt động nghiên cứu, tư vấn chính sách và đồng hành cùng quá trình hoàn thiện thể chế phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới.
Thực hiện: Phòng Truyền thông và Quan hệ Doanh nghiệp