Hoàn thiện khung pháp lý bảo vệ dữ liệu cá nhân trong tiến trình chuyển đổi số

Ngày 18/4, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề “Bảo vệ dữ liệu cá nhân trong môi trường số từ khía cạnh pháp lý”, với sự tham dự của đông đảo chuyên gia, nhà nghiên cứu, đại diện các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đến từ nhiều địa phương. Hội thảo diễn ra trong bối cảnh chuyển đổi số đang phát triển mạnh mẽ, khi dữ liệu cá nhân không chỉ gắn với đời sống riêng tư mà còn trở thành nguồn lực quan trọng phục vụ quản trị, phát triển kinh tế và xây dựng xã hội số.

Toàn cảnh hội thảo

Phát biểu khai mạc, GS.TS. Đỗ Văn Đại, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh bảo vệ dữ liệu cá nhân hiện nay đã trở thành một yêu cầu cấp thiết của hệ thống pháp luật hiện đại, không còn là vấn đề riêng của lĩnh vực công nghệ. Việc Quốc hội khóa XV thông qua Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân được xem là một dấu mốc quan trọng, thể hiện rõ quyết tâm của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân và quyền riêng tư trong môi trường số.

GS.TS. Đỗ Văn Đại, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc hội thảo

Theo GS.TS. Đỗ Văn Đại, vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để bảo vệ dữ liệu cá nhân một cách hiệu quả trong thực tiễn. Từ đó, hội thảo được tổ chức với mục tiêu nghiên cứu, tham chiếu kinh nghiệm từ nhiều hệ thống pháp luật, qua đó lựa chọn và đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm tiếp tục hoàn thiện pháp luật Việt Nam về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Bên cạnh việc nhận diện dữ liệu cá nhân, hội thảo tập trung làm rõ các hành vi xâm phạm và cách thức xác định vi phạm trên cơ sở quy định pháp luật, tiếp cận theo ba phương diện chủ yếu gồm hình sự, hành chính và dân sự.

Cũng theo định hướng này, khi dữ liệu cá nhân đã bị xâm phạm, yêu cầu đặt ra không dừng lại ở việc nhận diện mà cần thiết lập các cơ chế chế tài tương ứng để xử lý và phòng ngừa. Việc nghiên cứu các biện pháp chế tài trong cả ba lĩnh vực pháp luật không chỉ nhằm xử lý hành vi vi phạm mà còn hướng tới bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể dữ liệu. Từ đó, các vấn đề về quyền của cá nhân, cơ chế bảo vệ và khả năng tiếp cận công lý cũng được đặt ra như những nội dung xuyên suốt của hội thảo.

Các đại biểu tham dự hội thảo

Hội thảo được triển khai qua hai phiên làm việc với năm tham luận, tập trung vào các nội dung trọng tâm như nhận diện hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến dữ liệu cá nhân; hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm ở các lĩnh vực hình sự, hành chính và dân sự; bảo đảm quyền của chủ thể dữ liệu; cũng như xác định rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình thu thập, xử lý và sử dụng dữ liệu. Các tham luận đã cung cấp cái nhìn tổng thể về thực trạng pháp luật hiện hành, đồng thời đề xuất nhiều định hướng hoàn thiện theo hướng tăng cường tính minh bạch, khả thi và phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Ban chủ tọa 2 phiên hội thảo gồm PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Hoa - Trưởng Khoa Luật Hình sự, Trường Đại học Luật TP. HCM; PGS. TS. Trần Thị Thuỳ Dương - Trưởng Khoa Luật Quốc tế, Trường Đại học Luật TP. HCM và PGS. TS. Phan Hoài Nam - Phó Trưởng Khoa Luật Quốc tế, Trường Đại học Luật TP. HCM

PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Hoa - Trưởng Khoa Luật Hình sự, Trường Đại học Luật TP. HCM trình bày tham luận tại hội thảo

TS. Nguyễn Thị Ánh Hồng - Trưởng Bộ môn Luật Hình sự, Khoa Luật Hình sự, Trường Đại học Luật TP. HCM trình bày tham luận tại hội thảo

PGS. TS. Phan Hoài Nam - Phó Trưởng Khoa Luật Quốc tế, Trường Đại học Luật TP. HCM trình bày tham luận tại hội thảo

TS. Trần Thị Thu Hà - Trưởng Bộ môn Luật Hành chính, Khoa Luật hành chính – Nhà nước, Trường Đại học Luật TP. HCM trình bày tham luận tại hội thảo

TS. Trần Thanh Thảo - Giảng viên Khoa Luật Hình Sự, Trường Đại học Luật TP. HCM trình bày tham luận tại hội thảo

Trong cả hai phiên làm việc, các đại biểu đã tích cực trao đổi, thảo luận và đóng góp nhiều ý kiến chuyên sâu xoay quanh các nội dung được trình bày. Nhiều vấn đề thực tiễn được đặt ra như khó khăn trong việc nhận diện và chứng minh hành vi vi phạm trên không gian mạng, cơ chế xử lý đối với các hành vi xâm phạm dữ liệu, hay yêu cầu bảo đảm sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong quá trình thực thi pháp luật. Bên cạnh việc góp ý trực tiếp đối với các tham luận, các đại biểu còn chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu, thực tiễn công tác và đề xuất nhiều giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện cơ chế bảo vệ dữ liệu cá nhân, từ việc xây dựng quy định pháp luật đến tổ chức thực thi và nâng cao nhận thức tuân thủ trong xã hội.

PGS.TS.Lê Huỳnh Tấn Duy - Phó Trưởng Khoa Luật Hình sự Trường Đại học Luật TP.HCM đóng góp ý kiến tại hội thảo

Luật sư Lê Thu Minh - Công ty Luật TNHH Baker Mckenzie đóng góp ý kiến tại hội thảo

ThS. Lưu Thị Thanh Mẫu - CEO Phuc Khang Corporation đóng góp ý kiến tại hội thảo

Phát biểu bế mạc hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Hoa, Trưởng Khoa Luật Hình sự, gửi lời cảm ơn và ghi nhận những đóng góp tâm huyết của các chuyên gia, diễn giả và đại biểu tham dự. Bà nhấn mạnh rằng các nội dung được trao đổi tại hội thảo đã góp phần làm rõ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn quan trọng, từ việc nhận diện hành vi vi phạm, hoàn thiện cơ chế chế tài, đến bảo đảm quyền của chủ thể dữ liệu và xác định trách nhiệm của các bên liên quan.

PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Hoa - Trưởng Khoa Luật Hình sự, Trường Đại học Luật TP. HCM phát biểu bế mạc hội thảo

Theo PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Hoa, những kết quả nghiên cứu và thảo luận tại hội thảo không chỉ có giá trị tham khảo về mặt học thuật mà còn là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân theo hướng đồng bộ, hiệu quả và khả thi hơn trong thực tiễn. Đồng thời, việc tăng cường năng lực thực thi, hoàn thiện cơ chế phối hợp và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của các chủ thể liên quan cũng được xem là những yếu tố then chốt nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân trong môi trường số, hướng tới một không gian số an toàn, minh bạch và bền vững trong thời gian tới.

Đại biểu tham dự hội thảo chụp ảnh lưu niệm

Thực hiện: Phòng Truyền thông và Quan hệ doanh nghiệp