Từ "hơi thở cuộc sống" đến những khoảng trống pháp lý sau hơn 10 năm thi hành Luật Hôn nhân và Gia đình

Chiều ngày 17/7, tại Phân hiệu Trường Đại học Luật TP.HCM (tỉnh Quảng Trị), đã diễn ra Hội thảo khoa học với chủ đề: “Hoàn thiện Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014”. Sự kiện quy tụ đông đảo giới học thuật, các chuyên gia pháp lý và đại diện các cơ quan ban ngành thực thi pháp luật nhằm mổ xẻ những “khoảng trống” pháp lý sau hơn một thập kỷ áp dụng Luật Hôn nhân và Gia đình.

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Nguyễn Xuân Quang – Trưởng Khoa Luật Dân sự Trường Đại học Luật TP.HCM, Trưởng Ban tổ chức nhấn mạnh: “Trải qua hơn một thập kỷ, Luật Hôn nhân và Gia đình (HN&GĐ) năm 2014 đã khẳng định vai trò to lớn trong việc tạo hành lang pháp lý vững chắc bảo vệ chế độ hôn nhân tiến bộ, bình đẳng. Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế - xã hội thời kỳ hội nhập vận động không ngừng đã khiến các quan hệ gia đình ngày càng đa dạng, phức tạp. Thực tiễn thi hành đã bộc lộ những khoảng trống lớn, đòi hỏi phải rà soát, sửa đổi hệ thống nhằm điều chỉnh kịp thời hơi thở của thực tiễn.

Trên cơ sở đi sâu phân tích thực tiễn áp dụng Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 nhằm đánh giá những tác động tích cực cũng như vướng mắc còn tồn tại, Hội thảo hướng đến việc đề xuất các giải pháp toàn diện nhằm hoàn thiện công tác xây dựng pháp luật, nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật và ý thức pháp luật trong xã hội. Sự kiện cũng là diễn đàn học thuật uy tín để các nhà khoa học, giảng viên và chuyên gia thực tiễn cùng đối thoại, trao đổi và giải quyết những vấn đề pháp lý phức tạp đang đặt ra trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình hiện nay.

Sự kết hợp giữa bề dày học thuật của Khoa Luật Dân sự và mạng lưới kết nối của Phân hiệu tại Quảng Trị không chỉ minh chứng cho sự gắn kết chặt chẽ trong hệ thống đào tạo của Nhà trường, mà còn hứa hẹn lan tỏa sâu rộng tinh thần nghiên cứu khoa học pháp lý đến nhiều khu vực, vùng miền trong cả nước.”

Hội thảo diễn ra trong không khí sôi nổi với 3 phiên làm việc chuyên sâu, tập trung vào các chủ đề nóng đang còn tranh luận trong thực tiễn xét xử và đời sống.

Mở đầu hội thảo, các tham luận tập trung vào những vấn đề cốt lõi của quan hệ nhân thân và sở hữu trí tuệ trong thời kỳ hôn nhân.

Trong phần trình bày tham luận, TS. Lê Bí Bo, Giảng viên Khoa Luật Dân sự ULAW đã thu hút sự chú ý khi mổ xẻ "Ranh giới giữa xử phạt vi phạm hành chính và trách nhiệm hình sự đối với hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng". Thông qua các bản án thực tế, tác giả làm rõ tiêu chí phân định và đề xuất các kiến nghị lập pháp cụ thể nhằm bảo vệ chế độ hôn nhân một chủ thể một cách triệt để hơn.

Trong khi đó, ThS. Lê Thị Ngọc Cẩm, giảng viên Phân hiệu ULAW tại Quảng Trị mang đến góc nhìn thực tế về việc giải quyết tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn. Tác giả chỉ ra thực trạng áp dụng pháp luật hiện hành còn nhiều vướng mắc và đưa ra các kiến nghị hoàn thiện hành lang pháp lý bổ trợ.

Chia sẻ về Quyền tác giả trong tài sản chung – riêng, NCS. ThS. Nguyễn Phương Ân, Giảng viên Khoa Luật Dân sự đã phân tích những bất cập trong việc định bản chất tài sản chung, riêng đối với quyền tác giả. Tham luận hướng tới việc bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất giữa Luật HN&GĐ và Luật Sở hữu trí tuệ, bảo vệ tối đa lợi ích hợp pháp của các chủ thể sáng tạo.

Phiên thứ hai chuyển dịch trọng tâm sang các vấn đề kinh tế, phân chia tài sản khi ly hôn trong kỷ nguyên số.

Một trong những nội dung mang tính thời sự nhất là tham luận “Xác định và phân chia tài sản số khi ly hôn – Kinh nghiệm quốc tế và gợi mở cho Việt Nam” được trình bày bởi ThS. Hoàng Thị Thu Phương, Giảng viên Phân hiệu ULAW tại Quảng Trị cho biết: Trong bối cảnh tiền ảo, tài khoản số, và các dạng tài sản kỹ thuật số bùng nổ, việc Luật HN&GĐ 2014 hoàn toàn "trống" định nghĩa này đã gây khó cho các cơ quan xét xử. Tác giả đề xuất Việt Nam cần nhanh chóng lập quy định định danh và phân chia loại tài sản đặc thù này.

Trong khi đó, ThS. Nguyễn Tấn Hoàng Hải, Giảng viên Khoa Luật Dân sự ULAW đưa ra những kiến nghị hoàn thiện nguyên tắc giải quyết tài sản khi ly hôn. Tác giả nhấn mạnh cần định lượng rõ ràng hơn tiêu chí xác định lỗi của mỗi bên khi vi phạm quyền, nghĩa vụ vợ chồng, cũng như cách tính toán công sức đóng góp vào khối tài sản chung để đảm bảo công bằng thực tế.

Khép lại phiên phiên thứ hai, NCS. ThS. Ngô Khánh Tùng, Giảng viên Khoa Luật Dân sự đã phân tích về các bất cập trong căn cứ pháp lý xác định tài sản riêng của vợ, chồng, hướng tới một quy định mang tính toàn diện, đồng bộ hơn với Bộ luật Dân sự.

Hội thảo “Hoàn thiện Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014” không chỉ dừng lại ở một diễn đàn học thuật đơn thuần mà đã thực sự trở thành cầu nối thực tiễn hữu hiệu. Các ý kiến đóng góp, đề xuất sửa đổi chất lượng từ hội thảo sẽ là nguồn tư liệu khoa học quý giá gửi tới các cơ quan lập pháp, chuẩn bị cho lộ trình sửa đổi toàn diện Luật HN&GĐ trong giai đoạn tới.

Thực hiện Phòng Truyền thông và Quan hệ Doanh nghiệp

Top